Nederlands - 15 t/m 19 jaar

Strepen aan de hemel - Durlacher, GerhardNiveau 4

Strepen aan de hemel

Auteur:Durlacher, Gerhard
Jaar uitgave:1985
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:125
Genre:autobiografisch proza
Tags:kindertijd, oorlogservaringen, Holocaust
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook verkrijgbaar als e-book en op Daisy-rom.
In het boek Godvergeten tijd (2008) zijn Strepen aan de hemelNiet verstaan, Quarantaine en Drenkeling samengebracht. 

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 10 januari 2018.

 

Over de auteur

Gerhard Durlacher werd in 1928 geboren in Baden-Baden in Duitsland. Zijn ouders waren gematigd liberale Joden. Durlacher was enig kind. In 1937 verhuisde het gezin vanwege de toenemende druk op joden in Duitsland naar Rotterdam. Daar kende het gezin een paar relatief onbezorgde jaren. Op 3 oktober 1942 werd het gezin opgepakt en naar Westerbork, en later naar de vernietigingskampen, afgevoerd. De vader en moeder van Durlacher overleefden de oorlog niet; Gerhard Durlacher overleefde als door een wonder Auschwitz en keerde nadat hij bevrijd was door de Russen terug naar Nederland. Daar maakte hij uiteindelijk zijn HBS af. Na zijn studie gaf Durlacher het vak sociologie aan de universiteit van Amsterdam
Pas nadat hij vastliep in zijn leven, mede door zijn heftige oorlogservaringen die hij lange tijd geblokkeerd had, zette Durlacher zijn oorlogservaringen op papier. Door middel van het opschrijven van wat er gebeurd was, kon hij eindelijk recht doen aan zijn herinneringen. Ook ging hij op onderzoek uit om erachter te komen wat de geallieerden wisten over de geplande Endlösung. Dat resulteerde in 1985 in het verschijnen van zijn literaire debuut Strepen aan de hemel. Er volgden nog enkele werken over zijn oorlogservaringen. Gerhard Durlacher is de vader van Jessica Durlacher en grootvader van Solomonica de Winter. Durlacher overleed in 1996.
Het boek Drenkeling staat in 2018 centraal in zijn geboortestad Baden-Baden door het project Eine Stadt liest ein Buch.

Inhoud

Strepen aan de hemel bestaat uit vier verhalen die min of meer chronologisch geordend zijn. In deze verhalen vertelt Durlacher wat hem overkomen is in de concentratiekampen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ook schrijft hij over de bevrijding en hoe hij na een lange reis weer in Nederland komt. Door het eerste verhaal heen loopt een analyse aan de hand van boeken die Durlacher heeft bestudeerd over de vraag of de geallieerden wisten wat Hitler van plan was met de Joden. Durlacher komt er namelijk achter dat de geallieerden goed op de hoogte moeten zijn geweest van de 'Endlösung'.

Leesaanwijzingen

Veel lezers ervaren Strepen aan de hemel als schokkend. Je leest van binnen uit wat er allemaal gebeurde in de concentratiekampen in Duitsland. Je kunt het je bijna niet voorstellen hoe erg de verschrikkingen waren. Het vergt soms enige moed van je om door te lezen, maar het is belangrijk dat dit verhaal nog steeds verteld wordt.
Daarnaast zul je ongetwijfeld even moeten wennen aan de stijl van Durlacher. Het boek is geen echte roman terwijl er toch literaire technieken gebruikt worden. Durlacher analyseert in het boek Strepen aan de hemel namelijk twee andere boeken: Het gruwelijke geheim van Walter Laqueur en Auschwitz and the Allies van Martin Gilbert. Deze manier van schrijven is uniek in de literatuur. Houd steeds in gedachten dat deze boeken min of meer de aanleiding zijn geweest om Strepen aan de hemel te schrijven.
Mocht je dit allemaal veel te ingewikkeld vinden, dan kun je misschien beter eerst een ander boek van Durlacher lezen, want hij heeft nog meer boeken geschreven over zijn jeugd en zijn verblijf in de kampen. Om je voor te bereiden op Strepen aan de hemel, zou je heel goed eerst Drenkeling, kinderjaren in het Derde Rijk kunnen lezen. Je begrijpt dan de gebeurtenissen in Strepen aan de hemel beter

Om over na te denken

Bestaan er onvergeeflijke daden? Of moeten we uiteindelijk iedereen elke misdaad kunnen vergeven?
Valt alles wat er in de oorlog gebeurd is te begrijpen? Moeten we alles willen begrijpen?
Hoe vangen we tegenwoordig vluchtelingen op? Zijn we hartelijk of houden we liever de deur dicht?
Vind jij het belangrijk dat we nog steeds de doden herdenken op 4 mei? 

Waardering

'Ik vind de gebeurtenissen in het boek waarschijnlijk en geloofwaardig, omdat ik weet dat het echt is gebeurd. Maar ik vind de gebeurtenissen vooral schokkend en onaanvaardbaar. Het maakt niet uit hoeveel ik erover lees, nog steeds kan ik bijna niet geloven dat alles werkelijkheid is geweest.'
Anoniem, 4 vwo, op: scholieren.com

'Ik wist dat Durlacher een overlever was van de oorlog en ik wilde zijn verhaal wel eens lezen. Hij vroeg zich namelijk af waarom niemand iets deed terwijl de plannen van Hitler al lang bekend waren bij de Geallieerden. Vooral die vraag vind ik scherp en erg moeilijk te beantwoorden. Het waren andere tijden.'
Anoniem, 6 vwo, op: scholieren.com

'In eerste instantie zou ik zeggen saai en geen aanrader maar then again... Hij beschrijft de situatie binnen de kampen zo goed dat ik vind dat men het toch een keer moet hebben gelezen. En de proloog overslaan want die is echt op zo een manier geschreven dat je die echt moet willen bestuderen.'
Joey, 5 havo, op: scholieren.com

Meer weten?

bol.com | inkijkexemplaar

Geschreven door:

Cilla Geurtsen

Suggesties


Strepen aan de hemel - Durlacher, GerhardNiveau 4

Strepen aan de hemel

Auteur:Durlacher, Gerhard
Jaar uitgave:1985
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:125
Genre:autobiografisch proza
Tags:kindertijd, oorlogservaringen, Holocaust
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook verkrijgbaar als e-book en op Daisy-rom.
In het boek Godvergeten tijd (2008) zijn Strepen aan de hemelNiet verstaan, Quarantaine en Drenkeling samengebracht. 

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 10 januari 2018.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Strepen aan de hemel - Durlacher, GerhardNiveau 4

Strepen aan de hemel

Auteur:Durlacher, Gerhard
Jaar uitgave:1985
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:125
Genre:autobiografisch proza
Tags:kindertijd, oorlogservaringen, Holocaust
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook verkrijgbaar als e-book en op Daisy-rom.
In het boek Godvergeten tijd (2008) zijn Strepen aan de hemelNiet verstaan, Quarantaine en Drenkeling samengebracht. 

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 10 januari 2018.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Strepen aan de hemel - Durlacher, GerhardNiveau 4

Strepen aan de hemel

Auteur:Durlacher, Gerhard
Jaar uitgave:1985
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:125
Genre:autobiografisch proza
Tags:kindertijd, oorlogservaringen, Holocaust
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook verkrijgbaar als e-book en op Daisy-rom.
In het boek Godvergeten tijd (2008) zijn Strepen aan de hemelNiet verstaan, Quarantaine en Drenkeling samengebracht. 

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 10 januari 2018.

 

Opdrachten

BoekDurlacher, Gerhard, Strepen aan de hemel
NummerOpdracht N3|1
Niveau3
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusbetekenis
Je leert

verbanden te leggen tussen WO II en nu.

Opdracht
  1. De Tweede Wereldoorlog was van 1939 tot en met 1945. Dat was helaas niet de laatste oorlog die onze wereld teisterde.
    Noteer zes recente (inter)nationale conflicten op, bijvoorbeeld het conflict in Syrië.
  2. Trek je je wat aan van de conflicten die er elders in de wereld zijn? Lig je er wakker van? Kijk je naar het nieuws?
    Beschrijf in 200 woorden hoe het nieuws je wel of niet bezighoudt. Begin je stukje als volgt: Ik lig wel of niet wakker van het wereldnieuws omdat ...
  3. In de winter van 2013 kon je geld storten op giro 555 voor de vluchtelingen in Syrië. Heb jij geld gegeven? Waarom (niet)?
  4. In Strepen aan de hemel betoogt Durlacher dat de geallieerden wel wisten wat er aan de hand was in de concentratiekampen, maar desondanks niet ingrepen.
    Lees bron 1, een column waarin een verband wordt gelegd tussen het boek van Gerhard Durlacher en de hedendaagse situatie in Syrië.
    Schrijf vervolgens een commentaar op deze column van ongeveer 300 woorden. Doe alsof je reactie echt op de website geplaatst wordt.
    Ben je het eens met de auteur van de column of val je hem af?
    Wees genuanceerd en gebruik ter ondersteuning van je antwoord minimaal twee citaten uit Strepen aan de hemel.
Bronnen
  1. jangruiters.com | Jan Gruiters, 'Strepen aan de Syrische hemel'
Gemaakt doorCilla Geurtsen



BoekDurlacher, Gerhard, Strepen aan de hemel
NummerOpdracht N3|2
Niveau3
Studielast2 slu
Werkvormtweetal
Focusbeoordelen
Je leert

de mening van anderen over het werk van G.L Durlacher beoordelen.

Opdracht
  1. Hoe vaak per week zoeken jullie (gemiddeld) informatie op op wikipedia?
  2. Een veel gehoorde klacht is dat de informatie die daar staat niet betrouwbaar genoeg of uitgebreid genoeg is. Van docenten mag je daarom deze webpagina vaak niet als bron gebruiken.
    Zijn jullie het daar mee eens? Schrijf ieder twee argumenten op. Vergelijk deze argumenten. Zijn jullie het eens?
  3. Bekijk de pagina over 'G.L. Durlacher' op wikipedia (bron 1). Wat vinden jullie van deze pagina? Gebruik minimaal 100 woorden en werk jullie mening goed uit.
  4. In Strepen aan de hemel merkt Durlacher iets wezenlijks op over de houding van de geallieerden in de Tweede Wereldoorlog.
    Wat merkt hij op? Herlees zo nodig het eerste hoofdstuk nog eens.
    Gebruik minimaal 150 woorden voor jullie antwoord; wees zorgvuldig en gebruik minimaal één citaat uit Strepen aan de hemel.
  5. In het artikel op wikipedia staat dat Durlacher 'scherpe kritiek' uit op de geallieerden in Strepen aan de hemel. Vinden jullie dat ook? Geef een genuanceerd antwoord.
  6. Zoek op scholieren.com naar verslagen over Strepen aan de hemel. Noteer drie verschillende meningen van leerlingen over de houding van Durlacher ten opzichte van de geallieerden.
  7. De kracht van wikipedia schuilt erin dat iedereen aanvullingen mag doen. Herschrijf naar aanleiding van jullie antwoorden bij opdracht 1 tot en met 6 samen de pagina over Gerhard Durlacher. Uit jullie pagina moet een genuanceerde mening naar voren komen. Jullie kunnen jullie pagina ook echt uploaden.
Bronnen
  1. nl.wikipedia.org | 'G.L. Durlacher'
Gemaakt doorCilla Geurtsen



BoekDurlacher, Gerhard, Strepen aan de hemel
NummerOpdracht N3|3
Niveau3
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focuskwesties: vergeving
Je leert

over reflecteren op de kwestie 'vergeving'.

Opdracht
  1. Stel je voor: je hebt een ontzettende ruzie gehad met je beste vriend of vriendin. Maar dan ook echt ontzettend. Hij of zij heeft je bijvoorbeeld een jaar lang bedrogen. Hoe lang blijf je gemiddeld gesproken boos op hen? Wanneer vergeef je ze? Of vergeef je ze niet? Of vergeef je ze wel en vergeet je het nooit? Reflecteer eens op deze vragen en schrijf in ongeveer 200 woorden op hoe het zit met je vergevingsgezindheid.
  2. Gerhard Durlacher was ten tijde van het schrijven van Strepen aan de hemel nog steeds boos. Boos op de geallieerden en boos op de Duitsers. Werk in minimaal 200 woorden zorgvuldig uit waarom Durlacher nog steeds boosheid voelt.
  3. Bekijk bron 1. Het is een filmpje over Alice Herz Sommer, die net als Durlacher Theresienstadt overleefde. Vat de levensfilosofie van Alice samen in ongeveer 250 woorden. Besteed daarbij (ruim) aandacht aan haar vergevingsgezindheid.
  4. Hoe kijk je nu tegen het thema vergeving aan?
    Wat gebeurt er met je als je niet vergeeft?
    Hoe kun je dan verder met je leven?
    Bestaan er onvergeeflijke zaken?
    Of kun je iedereen uiteindelijk alles vergeven?
    Gebruik je antwoorden bij vraag 1 tot en met 3. Schrijf een beschouwing van 500 woorden over dit onderwerp waarbij je verwijst naar en/of citeert uit Strepen aan de hemel en de film over Alice Herz Sommer.
Bronnen
  1. youtube.com | 'Everything is a present'
Gemaakt doorCilla Geurtsen




Strepen aan de hemel - Durlacher, GerhardNiveau 4

Strepen aan de hemel

Auteur:Durlacher, Gerhard
Jaar uitgave:1985
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:125
Genre:autobiografisch proza
Tags:kindertijd, oorlogservaringen, Holocaust
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook verkrijgbaar als e-book en op Daisy-rom.
In het boek Godvergeten tijd (2008) zijn Strepen aan de hemelNiet verstaan, Quarantaine en Drenkeling samengebracht. 

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 10 januari 2018.

 

Opdrachten

BoekDurlacher, Gerhard, Strepen aan de hemel
NummerOpdracht N4|1
Niveau4
Studielast1 slu
Werkvormindividueel
Focusstijl
Je leert

reflecteren op de manier waarop Strepen aan de hemel is geschreven.

Opdracht
  1. Ben je wel eens op een begrafenis geweest?
    Zo ja, hoe voelde je je toen?
    Was het een heel emotionele of verdrietige gebeurtenis of kon je je ogen drooghouden?
    Gebruik ongeveer 100 woorden voor je antwoord.
  2. Gerhard Durlacher verliest in de oorlog zijn beide ouders, overleeft deze oorlog zelf ternauwernood en wordt tot slot bij zijn terugkomst in Nederland niet met open armen ontvangen.
    Vind jij Strepen aan de hemel daardoor ook een verdrietig boek?
    Heb je tijdens het lezen een traantje moeten wegpinken/een zakdoek nodig gehad? Kies uit: ja, regelmatig / een enkele keer / nee, nooit.
  3. Als je de schrijfstijl van Durlacher zou moeten omschrijven welke woorden zou je dan gebruiken? 
    Kies twee antwoorden en ligt elk antwoord toe aan de hang van een voorbeeld uit Strepen aan de hemel
    Kies uit: abstract - gedetailleerd - emotioneel - kwaad - agressief - berustend -afstandelijk - gevoelig - opschepperig - expressief - concreet.
  4. Er zijn wel meer autobiografische boeken geschreven over de Tweede Wereldoorlog. Heel bekende zijn: Het bittere kruid van Margo Minco en Kinderjaren van Jona Oberski. Wat betreft stijl vertonen deze boeken overeenkomsten.
    Lees bron 1, 2 en 3.
    Neem de opmerkingen over die gaan over de manier waarop beide auteurs hun verhaal opgeschreven hebben.
    Welke woorden worden in bijna elk artikel gebruikt?
  5. Zie je overeenkomsten en verschillen tussen de manier van schrijven tussen Durlacher aan de ene kant en Minco en Oberski aan de andere kant?
    Zo ja, welke?
    Zo nee, wat is er anders aan?
  6. Durlacher heeft dit boek uit een soort van overlevingsdrang geschreven: hij moest wel, hij kon niet verder met zijn leven.
    Kijk nog eens naar je antwoord bij vraag 2.
    Kun jij nu verklaren waarom je zo op het boek gereageerd hebt als je gedaan hebt?
    Gebruik voor je antwoord minimaal 150 woorden.
Bronnen
  1. huiswerk.leerlingen.com | boekverslag van Het bittere kruid. Een kleine kroniek 
  2. bol.com | kijk bij de recensies over Jona Oberski
  3. reinjanmulder.nl | reflectie op recensie van Kinderjaren
Gemaakt doorCilla Geurtsen



BoekDurlacher, Gerhard, Strepen aan de hemel
NummerOpdracht N4|2
Niveau4
Studielast3 slu
Werkvormindividueel
Focuscultuurgeschiedenis
Je leert

reflecteren op de vraag op welke manier(en) de herinneringen aan de verschrikkingen van WO II leven gehouden kunnen worden.

Opdracht

De dochter van Gerhard Durlacher is de schrijftser Jessica Durlacher. Zij is getrouwd met de schrijver Leon de Winter, ook van Joodse afkomst (en hun dochter is de schrijfster Solomonica de Winter). Zowel Jessica als Leon schrijft boeken waarin WO II een belangrijke rol speelt.
In 2014 hebben Jessica Durlacher en Leon de Winter samen het dagboek van Anne Frank, Het Achterhuis, omgewerkt tot een theatervoorstelling. Zie bron 1.

  1. Zou jij naar deze voorstelling gaan als je de kans had?
    Of, als je de voorstelling al gezien hebt, wat vond je ervan?
    Gebruik 100 woorden voor je antwoord.
  2. Er is veel ophef geweest in de media over deze voorstelling.
    Lees bron 2.
    Maak een samenvatting van de belangrijkste discussiepunten over deze bewerking van Het Achterhuis.
    Geef daarna kort jouw mening over die discussiepunten.
  3. Naar aanleiding van de recensie van het theaterstuk schreef iemand een ingezonden brief naar Trouw. In die brief stond: 'Producenten en andere ondernemers schrikken er niet voor terug thema's als Anne Frank en de Tweede Wereldoorlog uit te werken tot spektakel en entertainment. Hoe lang gaat het duren voordat op affiches de tekst zal staan: "Auschwitz, de musical"?'
    Vind jij dat er een toneelstuk over Auschwitz gemaakt kan worden om de gedachte aan de verschrikkingen levend te houden?
    Werk je mening genuanceerd uit in minimaal 250 woorden.
  4. In 1972 verscheen er een drie pagina's tellend stripverhaal over de holocaust: Maus
    Lees de recensie over de uitgebreide versie van deze strip bij bron 3.
    Noteer welke argumenten er voor het publiceren van een verhaal over de holocaust in stripvorm worden gegeven en welke argumenten tegen.
  5. Stel je voor: de producenten die de theatervoorstelling over Anne Frank op de planken hebben gebracht hebben een nieuw idee: ze willen een voorstelling maken over Gerhard Durlacher. Ze trekken de stoute schoenen aan en kloppen weer aan bij Jessica Durlacher en Leon de Winter. Nu met het verzoek om een theatervoorstelling over het boek Strepen aan de hemel te maken.
    Verplaats je in Jessica Durlacher. Schrijf een brief vanuit haar perspectief over dit verzoek naar de producent.
    Besteed daarbij minimaal aandacht aan de volgende onderwerpen:
    . Mag je van alles theater maken?
    . Hoe belangrijk is het dat het verhaal van de holocaust verteld wordt?
    . Is Strepen aan de hemel wel geschikt om theater van te maken?
    . Hoe verwoord je het onzegbare?
Bronnen
  1. youtube.com | 'The making of Anne'
  2. nrc.nl | 'Een gloednieuw theater en flinke ophef - vier vragen over megaproductie Anne' (Deze tekst is ook te vinden onder Downloads)
  3. athenaeum.nl | 'Maus, de onverdraaglijke waarheid' 
Gemaakt doorCilla Geurtsen
Downloads




Strepen aan de hemel - Durlacher, GerhardNiveau 4

Strepen aan de hemel

Auteur:Durlacher, Gerhard
Jaar uitgave:1985
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:125
Genre:autobiografisch proza
Tags:kindertijd, oorlogservaringen, Holocaust
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook verkrijgbaar als e-book en op Daisy-rom.
In het boek Godvergeten tijd (2008) zijn Strepen aan de hemelNiet verstaan, Quarantaine en Drenkeling samengebracht. 

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 10 januari 2018.

 

Opdrachten

BoekDurlacher, Gerhard, Strepen aan de hemel
NummerOpdracht N5|1
Niveau5
Studielast3 slu
Werkvormtweetal
Focuscultuurhistorische waarde
Je leert

reflecteren op de cultuurhistorische waarde van het werk van Gerhard Durlacher.

Opdracht

LET OP: Maak deze opdracht alleen als je Strepen aan de hemel een (erg) goed boek vond.

Ieder jaar wordt in oktober bekend gemaakt wie dat jaar de Nobelprijs voor de literatuur krijgt. We wachten al jaren op een Nederlandse prijswinnaar. Mulisch is jarenlang genoemd als mogelijk winnaar, maar kreeg de prijs nooit.
Stel je voor: het comité dat de Nobelprijs uitreikt wil een goedmaakronde uitschrijven. Per land mogen drie, inmiddels overleden, schrijvers genomineerd worden aan wie de Nobelprijs postuum toegekend kan worden. Jullie komen op het idee om Durlacher te nomineren. En dat is een hele klus want eigenlijk is Strepen aan de hemel niet een echte roman - eerder een ooggetuigenverslag of een recensie of een betoog. Toch gebruikt Durlacher wel degelijk literaire technieken in zijn boek.

A [individueel]

Noteer vijf persoonlijke criteria op waaraan volgens jou literatuur moet voldoen. Als jij in een literaire jury zou zitten zou je de boeken zeker op deze vijf eisen beoordelen.
Leg ook uit waarom die criteria voor jou belangrijk zijn. Gebruik schema 1.

Schema 1

Persoonlijke cirteria     Argument                                
1 Een boek moet altijd ... zijn.  ...
2 ...  
 
4    
  

 

B [samen]

Ga samen op zoek naar de criteria die de jury van de Nobelprijs voor literatuur hanteert.
Begin met zoeken op de officiële site van de prijs (bron 1). 
Noteer tien belangrijke criteria, noteer de vindplaats en noteer ook, indien te vinden, de argumentatie die bij de criteria hoort.
Vul daarna samen schema 2 in.

Schema 2

Criterium Nobelprijs   Bron                 Argumentatie  
1    
2    
3    
4    
5    
6    
7    
8    
9    
10    

 

C

  1. Bekijk alle argumenten hierboven nog een keer en leg Strepen aan de hemel naast deze criteria.
    Schrijf op of het boek aan jullie criteria en/of die van de Nobelprijsjury voldoet.
    Je kunt alvast voorbeelden noteren want die heb je nodig bij onderdeel D.
  2. Durlacher heeft voor zijn boek Quarantaine de AKO literatuurprijs gewonnen.
    Ga samen op zoek naar criteria die de jury gehanteerd heeft voor de toekenning van deze prijs. Schrijf deze argumenten op.
    Noteer ook de bron.
    Zijn deze argumenten ook geldig voor Strepen aan de hemel? Zo ja, leg uit.

D

Schrijf samen een aanbevelingsbrief naar het Nobelprijscomité. Beargumenteer daarin waarom jullie vinden dat Durlacher voorgedragen moet worden voor de 'postume Nobelprijs'.
Ga daarbij in op de diverse criteria die jullie omschreven en gevonden hebben.
Ondersteun jullie argumenten met voorbeelden uit Strepen aan de hemel.

Bronnen
  1. nobelprize.org | website van de Nobelprijs
Gemaakt doorCilla Geurtsen



BoekDurlacher, Gerhard, Strepen aan de hemel
NummerOpdracht N5|2
Niveau5
Studielast3 slu
Werkvormindividueel
Focuskenmerken literatuur
Je leert

nadenken over de grenzen van literatuur.

Opdracht

"Over Auschwitz kan geen literatuur worden geschreven: het is of geen literatuur of het gaat niet over Auschwitz."
Met deze woorden, een bekende uitspraak van o.a. Elie Wiesel, Holocaust-overlevende, begint Rolf Wolfswinkel zijn artikel over Gerhard Durlacher.

  1. Lees bron 1. Noteer voor jezelf de belangrijkste redenen waarom het volgens zoveel mensen onmogelijk is om over de Holocaust literatuur of kunst te maken. 
  2. Lees nu bron 2. Noteer gedachten/uitspraken/citaten die jij als waardevolle aanvulling beschouwt op het artikel van bron 1.
  3. Schrijf ten slotte een betoog van 600-750 woorden over de stelling waarmee deze opdracht begon. Vind jij dat Durlacher met Strepen aan de hemel die stelling heeft bevestigd, of heeft hij door zijn benadering juist aangetoond dat Wiesel c.s. ongelijk hadden? Maak voor je argumentatie gebruik van je aantekeningen bij vraag 1 en 2. 
Bronnen

1. dbnl.org | 'Gerhard Durlacher en de pijn van de herinnering'
2. volkskrant.nl | 'Angstig rondjes lopen rond een wak'

Gemaakt doorCilla Geurtsen




Strepen aan de hemel - Durlacher, GerhardNiveau 4

Strepen aan de hemel

Auteur:Durlacher, Gerhard
Jaar uitgave:1985
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:125
Genre:autobiografisch proza
Tags:kindertijd, oorlogservaringen, Holocaust
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook verkrijgbaar als e-book en op Daisy-rom.
In het boek Godvergeten tijd (2008) zijn Strepen aan de hemelNiet verstaan, Quarantaine en Drenkeling samengebracht. 

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 10 januari 2018.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Strepen aan de hemel - Durlacher, GerhardNiveau 4

Strepen aan de hemel

Auteur:Durlacher, Gerhard
Jaar uitgave:1985
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:125
Genre:autobiografisch proza
Tags:kindertijd, oorlogservaringen, Holocaust
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook verkrijgbaar als e-book en op Daisy-rom.
In het boek Godvergeten tijd (2008) zijn Strepen aan de hemelNiet verstaan, Quarantaine en Drenkeling samengebracht. 

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 10 januari 2018.

 

Introductie

Gerhard Durlacher werd in 1928 geboren in Baden-Baden in Duitsland. Zijn ouders waren gematigd liberale Joden. Durlacher was enig kind. In 1937 verhuisde het gezin vanwege de toenemende druk op joden in Duitsland naar Rotterdam. Daar kende het gezin een paar relatief onbezorgde jaren. Op 3 oktober 1942 werd het gezin opgepakt en naar Westerbork, en later naar de vernietigingskampen, afgevoerd. De vader en moeder van Durlacher overleefden de oorlog niet; Gerhard Durlacher overleefde als door een wonder Auschwitz en keerde nadat hij bevrijd was door de Russen terug naar Nederland. Daar maakte hij uiteindelijk zijn HBS af. Na zijn studie gaf Durlacher het vak sociologie aan de universiteit van Amsterdam
Pas nadat hij vastliep in zijn leven, mede door zijn heftige oorlogservaringen die hij lange tijd geblokkeerd had, zette Durlacher zijn oorlogservaringen op papier. Door middel van het opschrijven van wat er gebeurd was, kon hij eindelijk recht doen aan zijn herinneringen. Ook ging hij op onderzoek uit om erachter te komen wat de geallieerden wisten over de geplande Endlösung. Dat resulteerde in 1985 in het verschijnen van zijn literaire debuut Strepen aan de hemel. Er volgden nog enkele werken over zijn oorlogservaringen. Gerhard Durlacher is de vader van Jessica Durlacher en grootvader van Solomonica de Winter.
Het boek Drenkeling staat in 2018 centraal in zijn geboortestad Baden-Baden door het project Eine Stadt liest ein Buch.

Inhoud

Strepen aan de hemel bestaat uit vier verhalen die min of meer chronologisch geordend zijn. In deze verhalen vertelt Durlacher wat hem overkomen is in de concentratiekampen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ook schrijft hij over de bevrijding en hoe hij na een lange reis weer in Nederland komt. Door het eerste verhaal heen loopt een analyse aan de hand van boeken die Durlacher heeft bestudeerd over de vraag of de geallieerden wisten wat Hitler van plan was met de Joden. Durlacher komt er namelijk achter dat de geallieerden goed op de hoogte moeten zijn geweest van de 'Endlösung'.

Moeilijkheid

Strepen aan de hemel is ondanks de geringe dikte een pittig boek voor N3. Voor lezers die net instromen op N3 is dit boek niet geschikt. Het boek is eigenlijk een mengvorm van een autobiografie, ooggetuigenverslag, beschouwing en betoog. Durlacher heeft voetnoten en nawoorden opgenomen - zaken waar een lezer op N3 weinig of geen ervaring mee zal hebben en waarvan hij waarschijnlijk niet weet hoe hij daarmee om moet gaan. Ook qua voorkennis (de Duitse woorden worden bijvoorbeeld vaak niet vertaald) vergt dit boek een behoorlijk inspanning van leerlingen die misschien maar twee jaar Duits gevolgd hebben. De vraag die Durlacher probeert te beantwoorden: in hoeverre waren de geallieerden op de hoogte van de geplande Endlösung is pittig voor leerlingen op N3 en N4. De visie van Durlacher zal zeer waarschijnlijk aanpassing van hun eigen kijk op de geallieerde bijdrage vragen.

Didactische en letterkundige analyse

Voor een volledige analyse van de problemen en uitdagingen waarop lezers van verschillende niveaus kunnen stuiten klik je hier.

Geschreven door:

Cilla Geurtsen