Nederlands - 15 t/m 19 jaar

Vallen - Provoost, AnneNiveau 3

Vallen

Auteur:Provoost, Anne
Jaar uitgave:1994
Uitgeverij:Houtekiet
Plaats:Antwerpen
Aantal pagina's:264
Genre:Young Adult
Tags:identiteit, racisme, verliefdheid
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 1995 bekroond met de Zilveren Griffel, de Woutertje Pieterse Prijs, de Gouden Uil en de Boekenleeuw; in 1996 met de Interprovinciale Prijs voor de Jeugdliteratuur en in 2000 met de Prijs van Nordrhein-Westfalen (samen met Mijn tante is een grindewal en De roos en het zwijn).
In 2001 verfilmd door Hans Herbots onder de titel Falling.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 14 december 2017.

 

Over de auteur

Anne Provoost groeide op in de Belgische Westhoek. Zij studeerde aan de Leuvense Universiteit en behaalde haar diploma Germaanse Filologie / Nederlandse Letterkunde. Provoost schrijft niet alleen romans, maar ook korte verhalen en essays. De vraag hoe we naar kinderen kijken, houdt haar bijzonder bezig.
Haar tweede jeugdroman Vallen, over racisme en de verleidingen van extremisme, verscheen in 1994 en werd veelvuldig bekroond. Van Vallen werden meer dan 160.000 exemplaren gedrukt. Het boek is in twaalf talen vertaald, werd vier keer voor theater bewerkt, en werd in 2001 verfilmd door Hans Herbots.
Bron: anneprovoost.be

Inhoud

Vallen gaat over Lucas, een vijftienjarige jongen, die ieder jaar met zijn moeder de vakantie doorbrengt bij zijn grootvader. Dit jaar is het eerste jaar dat zijn grootvader er niet meer is. Toch gaan ze op vakantie en verblijven ze in zijn huis. In het dorp wordt er erg geheimzinnig gedaan over zijn opa.
Lucas komt in contact met Benoit. Hij geeft hem het gevoel iets waard te zijn en Lucas gaat steeds meer op Benoit steunen. Benoit blijkt zo erg tegen vreemdelingen te zijn dat hij er alles aan zal doen om ze terug te laten keren naar hun eigen land. Benoit weet Lucas uiteindelijk voor zijn karretje te spannen.
Dan is er ook nog Caitlin, het buurmeisje van Lucas. Dankzij Caitlin komt Lucas te weten wat er in de Tweede Wereldoorlog is gebeurd. Caitlin komt ook met Benoit in contact en tot ergernis van Lucas laat ze zich verleiden door hem. En dan komen de gebeurtenissen in een stroomversnelling.

Leesaanwijzingen

Anne Provoost gebruikt geen moeilijke taal in haar verhaal. Haar zinnen zijn duidelijk te volgen. Wel moet je in de gaten houden dat het verhaal niet chronologisch verteld wordt. Als je even doorleest in het boek, wordt de verhaallijn begrijpelijker.
Daarbij maakt Provoost erg veel gebruik van het beschrijven van details, maar die hebben dan ook een betekenis in het verhaal. Het is voor jou dan ook een hele uitdaging om die betekenissen eruit te halen!

Om over na te denken

Wanneer is iemand fout in de oorlog? Kun je dingen die je fout gedaan hebt ook nog goedmaken? Hoe had jij gereageerd als je Caitlin zou moeten redden? Hoe reageer jij als je merkt dat er bij je thuis ingebroken is? Wanneer ben je een held en wanneer ben je dat niet? Kun je van iemand houden die een verrader is?

Waardering

'Ik raad dit boek wel aan, want je leert iets over hoe erg vreemdelingenhaat is en het is een fijn boek om te lezen omdat, als je erdoor bent, het best makkelijk te snappen is. Maar ik vind het wel wat minder dat de schrijfster aan het begin zo'n saai lang stuk heeft geschreven; dat was vond ik niet nodig geweest.'
Anoniem, op: scholieren.com

'Ik vind Vallen een goed boek, niet het minst omdat het thema actueel is en me wel aanspreekt. Het actuele thema is verwerkt in een mooi verhaal dat contrast schept: er is enerzijds de vriendschap tussen Lucas en Caitlin en er is anderzijds de wrede houding van de extreemrechtsen tegenover de vreemdelingen.'
Anoniem, op:
scholieren.com

'Al met al vind ik het een intrigerend boek met een belangrijk thema van deze tijd. Het is in het begin wat lastig maar dat is zeker niet de reden om te stoppen met lezen. Als lezer wordt je echt meegetrokken in de belevenissen en keuzes van de hoofdpersoon Lucas. Het boek heeft mij verrast, omdat ik een andere afloop had verwacht.'
Sara, 4 havo, op: scholieren.com

Meer weten?

bol.com | inkijkexemplaar
anneprovoost.be | website van Anne Provoost
youtube.com | trailer van de film Falling

Geschreven door:

Danielle van der Schaft

Suggesties


Vallen - Provoost, AnneNiveau 3

Vallen

Auteur:Provoost, Anne
Jaar uitgave:1994
Uitgeverij:Houtekiet
Plaats:Antwerpen
Aantal pagina's:264
Genre:Young Adult
Tags:identiteit, racisme, verliefdheid
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 1995 bekroond met de Zilveren Griffel, de Woutertje Pieterse Prijs, de Gouden Uil en de Boekenleeuw; in 1996 met de Interprovinciale Prijs voor de Jeugdliteratuur en in 2000 met de Prijs van Nordrhein-Westfalen (samen met Mijn tante is een grindewal en De roos en het zwijn).
In 2001 verfilmd door Hans Herbots onder de titel Falling.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 14 december 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Vallen - Provoost, AnneNiveau 3

Vallen

Auteur:Provoost, Anne
Jaar uitgave:1994
Uitgeverij:Houtekiet
Plaats:Antwerpen
Aantal pagina's:264
Genre:Young Adult
Tags:identiteit, racisme, verliefdheid
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 1995 bekroond met de Zilveren Griffel, de Woutertje Pieterse Prijs, de Gouden Uil en de Boekenleeuw; in 1996 met de Interprovinciale Prijs voor de Jeugdliteratuur en in 2000 met de Prijs van Nordrhein-Westfalen (samen met Mijn tante is een grindewal en De roos en het zwijn).
In 2001 verfilmd door Hans Herbots onder de titel Falling.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 14 december 2017.

 

Opdrachten

BoekProvoost, Anne, Vallen
NummerN2/1
Niveau2
Studielast1 slu
Werkvormindividueel
Focusinleven
Je leert

je inleven in de belevingswereld van het hoofdpersonage.

Opdracht
  1. De keuzes die iemand maakt, kunnen bepaald worden door die persoon zelf, maar ook door mensen uit zijn omgeving. Door wie worden de keuzes bepaald die jij maakt? Licht je antwoord toe aan de hand van twee of meer duidelijke voorbeelden uit je eigen leven.
  2. Vind je Lucas een sympathiek personage of juist niet? Licht je antwoord toe aan de hand van een of meer voorbeelden.
  3. Lucas steekt het asielzoekerstehuis in brand. Zou jij hetzelfde gedaan hebben of zou jij het niet zover hebben laten komen? Op welk moment zou jij anders hebben gehandeld?
  4. Leg aan de hand van voorbeelden uit het boek uit hoe Lucas ertoe kwam om het asielzoekerstehuis in brand te steken. Welke redenen geeft het verhaal voor Lucas' handelen?
  5. Lucas doet iets wat de meeste mensen zullen veroordelen. Kun je desalniettemin begrip hebben voor Lucas? Licht je antwoord toe.
Gemaakt doorDanielle van der Schaft



BoekProvoost, Anne, Vallen
NummerN2/2
Niveau2
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focuskwesties
Je leert

reflecteren op zaken als vriendschap, liefde, racisme en verraad.

Opdracht
  1. Lucas pleegt voor Benoit een misdaad omdat hij graag een vriend wil hebben. Zou jij dat ook voor iemand over hebben? Licht je antwoord toe.
  2. Zou jij ook de keuze gemaakt hebben om de voet van Caitlin af te zagen? Licht je antwoord toe.
  3. Schrijf een brief aan Lucas waarin je hem vertelt wat je van zijn verhaal vindt. Besteed aandacht aan de aanslag en Lucas' bewondering voor Benoit, zijn 'liefde' voor Caitlin en zijn houding tegenover Caitlin na de dramatische gebeurtenis. Gebruik ten minste 250 woorden.
  4. Probeer je nu in Lucas te verplaatsen en schrijf een brief terug, waarin je reageert op wat je in de eerste brief hebt geschreven.
  5. Heeft deze opdracht je geholpen om je in te leven in Lucas? Licht je antwoord toe.
Gemaakt doorDanielle van der Schaft




Vallen - Provoost, AnneNiveau 3

Vallen

Auteur:Provoost, Anne
Jaar uitgave:1994
Uitgeverij:Houtekiet
Plaats:Antwerpen
Aantal pagina's:264
Genre:Young Adult
Tags:identiteit, racisme, verliefdheid
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 1995 bekroond met de Zilveren Griffel, de Woutertje Pieterse Prijs, de Gouden Uil en de Boekenleeuw; in 1996 met de Interprovinciale Prijs voor de Jeugdliteratuur en in 2000 met de Prijs van Nordrhein-Westfalen (samen met Mijn tante is een grindewal en De roos en het zwijn).
In 2001 verfilmd door Hans Herbots onder de titel Falling.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 14 december 2017.

 

Opdrachten

BoekProvoost, Anne, Vallen
NummerN3/1
Niveau3
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusverfilming
Je leert

analyseren van en reflecteren op de verteltechniek.

Opdracht

Vallen is verfilmd in het Engels als Falling.

  1. Bekijk de film. Wat vond je beter, het boek of de film? Leg duidelijk uit waarom.
  2. Maak een schematisch overzicht van de verschillen tussen het boek en de film. Besteed aandacht aan:
    a. de personages (komen in het boek en film dezelfde personages voor?)
    b. de gebeurtenissen (komen in het boek en film dezelfde gebeurtenissen voor?)
    c. de vormgeving (vind je de vormgeving passen bij de sfeer van het boek?)
    d. de chronologie (verloopt de film chronologisch hetzelfde als het boek?)
    e. opvallende andere verschillen
  3. Bekijk een kort interview met Anne Provoost over Falling (bron 1). Denk je dat Anne Provoost tevreden zal zijn geweest met de verfilming van haar boek? Leg duidelijk uit.
Bronnen
  1. youtube.com | 'Interview Anne Provoost over Falling, the movie'
Gemaakt doorDanielle van der Schaft



BoekProvoost, Anne, Vallen
NummerN3/2
Niveau3
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusoordeel
Je leert

een kritisch oordeel beargumenteren.

Opdracht

Onderaan deze opdracht vind je vijf stellingen over het boek Vallen. Kies een van de stellingen uit en reageer daarop in een kort, eenvoudig betoog. Denk daarbij aan dat je betoog bestaat uit:
a. een inleiding waarin je o.a. de stelling formuleert;
b. een middenstuk bestaande uit drie alinea's, waarin je in elke alinea één argument uitwerkt dat je stelling ondersteunt;
c. een conclusie waarmee je je betoog afsluit.

Stellingen:

  1. De titel Vallen is te vergezocht.
  2. Eigenlijk is Lucas de echte held in dit verhaal.
  3. Lucas en zijn opa lijken niet op elkaar.
  4. Anne Provoost heeft haar details heel goed gekozen.
  5. Het is goed dat er weer mensen opgevangen worden in het klooster.
Gemaakt doorDanielle van der Schaft




Vallen - Provoost, AnneNiveau 3

Vallen

Auteur:Provoost, Anne
Jaar uitgave:1994
Uitgeverij:Houtekiet
Plaats:Antwerpen
Aantal pagina's:264
Genre:Young Adult
Tags:identiteit, racisme, verliefdheid
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 1995 bekroond met de Zilveren Griffel, de Woutertje Pieterse Prijs, de Gouden Uil en de Boekenleeuw; in 1996 met de Interprovinciale Prijs voor de Jeugdliteratuur en in 2000 met de Prijs van Nordrhein-Westfalen (samen met Mijn tante is een grindewal en De roos en het zwijn).
In 2001 verfilmd door Hans Herbots onder de titel Falling.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 14 december 2017.

 

Opdrachten

BoekProvoost, Anne, Vallen
NummerN4/1
Niveau4
Studielast2 slu
Werkvormtweetal
Focusmotieven
Je leert

verschillende motieven uit het boek analyseren.

Opdracht
  1. De titel Vallen kan op verschillende manieren geïnterpreteerd worden. Leg dit uit.
  2. In dit boek wordt veelvuldig gebruik gemaakt van motieven. Bestudeer de Literaire theorie. Onderstaande motieven kun je uit het boek halen:
    - kettingzaag
    - hout
    - Caitlins dansen
    - de ganzen
    - de titel
  3. Kies ieder twee verschillende motieven uit en beschrijf of dit een verhaalmotief of een leidmotief is.
  4. Motieven verwijzen vaak naar andere zaken in het verhaal. Zo ook hier. Leg, ieder voor zich, van de bij vraag 3 gekozen motieven uit, waarom ze in het verhaal opgenomen zijn. Welke betekenissen kunnen jullie aan deze motieven toekennen? Probeer zoveel mogelijk betekenissen toe te kennen. Als je dit een moeilijke vraag vindt, mag je best gebruik maken van internet om een antwoord te vinden. Vermeld in dat geval wel de bron!
  5. Wissel opdracht 3 en 4 uit en probeer het samen eens te worden.
  6. Zijn jullie door het maken van deze opdracht anders over het boek gaan denken? Licht jullie antwoord toe.
(Literaire)theorie

Een motief  is een element dat meerdere keren herhaald wordt. Daardoor vallen ze op en word je als lezer op het spoor gezet van waar het in het boek om gaat. In de literatuurwetenschap wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende soorten motieven:

Verhaalmotieven worden ook wel aangeduid als concrete motieven. Ze bevinden zich in de verhaallaag, ze zijn zichtbaar in het verhaal.

Abstracte motieven  komen niet expliciet in het verhaal  voor, maar die moet je zelf afleiden en proberen te verwoorden. Vaak gaat het om vrij algemene begrippen, zoals eenzaamheid, eeuwigheid, liefde, verlies, verslaving, etcetera.

Een grondmotief  is de visie die uit een roman spreekt en die je vaak wel in één zin kunt formuleren. Vaak zijn er meerdere mogelijkheden. Daarom is het belangrijk dat je argumenten kunt aandragen voor het grondmotief dat jij hebt geformuleerd.

Een leidmotief, ten slotte, is een steeds terugkerend element. Dat kan een kleur, een bepaalde zin of zinsdeel, een voorwerp, een symbool of handeling zijn. Een leidmotief kan een eigenschap van een bepaald personage benadrukken, maar ook verwijzen naar het grondmotief.
Zie ook: Joke van Balen e.a., Basisboek literatuur. Groningen: Uitgeverij kleine Uil, 2009, p. 113-114.

Gemaakt doorDanielle van der Schaft



BoekProvoost, Anne, Vallen
NummerN4/2
Niveau4
Studielast1 slu
Werkvormindividueel
Focuswereldbeeld
Je leert

het wereldbeeld van personages en de auteur analyseren.

Opdracht

Verschillende personages in Vallen houden er verschillende wereldbeelden op na. Je zou kunnen zeggen dat uit de roman in haar geheel het wereldbeeld van Anne Provoost spreekt.

A

Omschrijf zo nauwkeurig mogelijk het wereldbeeld van personages die hieronder genoemd worden. Waar geloven zij in? Waar streven zij naar? Hoe denken zij over belangrijke levenskwesties zoals liefde, dood, toeval, schuld en verantwoordelijkheid, goed en kwaad, de waarde van het leven? Doe dit voor:
a. Lucas
b. Lucas' grootvader
c. Lucas' moeder
d. Benoit
e. Caitlin

B

Welk van de personages vertegenwoordigt volgens jou het wereldbeeld van Anne Provoost het beste? Licht je antwoord toe aan de hand van twee citaten uit Vallen.

C

Controleer je antwoord bij B door interviews met Anne Provoost te lezen of te bekijken waarin ze het over deze levenskwesties heeft (zie bijvoorbeeld bron 1). Citeer de bruikbare uitspraken.

(Literaire)theorie

Wereldbeeld - Voorstelling die iemand of een bepaalde groep van mensen zich gevormd heeft omtrent de werkelijkheid van de wereld […] (Van Dale)
Wereldbeschouwing - Geheel van voorstellingen en denkbeelden over de wereld en het mensdom […] (Van Dale)

Bronnen
  1. anneprovoost.be | interviews met Anne Provoost over Vallen
Gemaakt doorMarlies Schouwstra




Vallen - Provoost, AnneNiveau 3

Vallen

Auteur:Provoost, Anne
Jaar uitgave:1994
Uitgeverij:Houtekiet
Plaats:Antwerpen
Aantal pagina's:264
Genre:Young Adult
Tags:identiteit, racisme, verliefdheid
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 1995 bekroond met de Zilveren Griffel, de Woutertje Pieterse Prijs, de Gouden Uil en de Boekenleeuw; in 1996 met de Interprovinciale Prijs voor de Jeugdliteratuur en in 2000 met de Prijs van Nordrhein-Westfalen (samen met Mijn tante is een grindewal en De roos en het zwijn).
In 2001 verfilmd door Hans Herbots onder de titel Falling.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 14 december 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Vallen - Provoost, AnneNiveau 3

Vallen

Auteur:Provoost, Anne
Jaar uitgave:1994
Uitgeverij:Houtekiet
Plaats:Antwerpen
Aantal pagina's:264
Genre:Young Adult
Tags:identiteit, racisme, verliefdheid
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 1995 bekroond met de Zilveren Griffel, de Woutertje Pieterse Prijs, de Gouden Uil en de Boekenleeuw; in 1996 met de Interprovinciale Prijs voor de Jeugdliteratuur en in 2000 met de Prijs van Nordrhein-Westfalen (samen met Mijn tante is een grindewal en De roos en het zwijn).
In 2001 verfilmd door Hans Herbots onder de titel Falling.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 14 december 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Vallen - Provoost, AnneNiveau 3

Vallen

Auteur:Provoost, Anne
Jaar uitgave:1994
Uitgeverij:Houtekiet
Plaats:Antwerpen
Aantal pagina's:264
Genre:Young Adult
Tags:identiteit, racisme, verliefdheid
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 1995 bekroond met de Zilveren Griffel, de Woutertje Pieterse Prijs, de Gouden Uil en de Boekenleeuw; in 1996 met de Interprovinciale Prijs voor de Jeugdliteratuur en in 2000 met de Prijs van Nordrhein-Westfalen (samen met Mijn tante is een grindewal en De roos en het zwijn).
In 2001 verfilmd door Hans Herbots onder de titel Falling.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 14 december 2017.

 

Introductie

Anne Provoost groeide op in de Belgische Westhoek. Zij studeerde aan de Leuvense Universiteit en behaalde haar diploma Germaanse Filologie / Nederlandse Letterkunde met een scriptie over mensenrechteneducatie. Ze studeerde nog een jaar pedagogie aan dezelfde universiteit en ging daarna met haar man in de Verenigde Staten wonen, waar ze haar eerste boek schreef, Mijn tante is een grindewal (1990). Voor dit debuut kreeg Provoost de Boekenleeuw en de Interprovinciale Prijs voor Jeugdliteratuur. Het boek werd in zes talen vertaald.
Provoost schrijft niet alleen romans, maar ook korte verhalen en essays. De vraag hoe we naar kinderen kijken, houdt haar bijzonder bezig. Een aantal van haar boeken in vertalingen verschijnen in fondsen voor volwassenen, waardoor ze aanhoudend wordt geconfronteerd met de vraag: wat maakt literatuur tot jeugdliteratuur?
Haar tweede jeugdroman Vallen, over racisme en de verleidingen van extremisme, verscheen in 1994 en werd veelvuldig bekroond. Van Vallen werden meer dan 160.000 exemplaren gedrukt. Het boek is in twaalf talen vertaald, werd vier keer voor theater bewerkt, en werd in 2001 verfilmd door Hans Herbots in het Engels, onder de titel Falling.
Ander bekend werk van Anne Provoost: De roos en het zwijn (1997), De arkvaarders (2001; ook N3 op deze site) en In de zon kijken (2007). Begin 2008 verscheen bij Querido haar pamflet Beminde Ongelovigen. Atheïstisch sermoen.
Bron: anneprovoost.be

Inhoud

Let op: onderstaande tekst bevat belangrijke details over de afloop van het verhaal.
Vallen
gaat over Lucas, een vijftienjarige jongen, die ieder jaar met zijn moeder de vakantie doorbrengt bij zijn grootvader. Dit jaar is het eerste jaar dat zijn grootvader er niet meer is. Toch gaan ze op vakantie en verblijven ze in zijn huis. In het dorp wordt er erg geheimzinnig gedaan over zijn opa.
Lucas komt in contact met Benoit. Hij geeft hem het gevoel iets waard te zijn en Lucas gaat steeds meer op Benoit steunen. Benoit blijkt zo erg tegen vreemdelingen te zijn dat hij er alles aan zal doen om ze terug te laten keren naar hun eigen land. Hij spant Lucas voor zijn karretje, waardoor Lucas een asielzoekerstehuis in brand steekt.
Dan is er ook nog Caitlin, het buurmeisje van Lucas. Dankzij Caitlin komt Lucas te weten dat zijn grootvader tijdens de Tweede Wereldoorlog een aantal ondergedoken Joden heeft verraden. Caitlin komt ook met Benoit in contact en tot ergernis van Lucas laat ze zich verleiden door Benoit, maar ze keert zich onmiddellijk van hem af, als ze erachter komt hoe hij over de vreemdelingen denkt.
Terwijl Lucas zijn handen verbrandt tijdens het wegwerken van bewijsmateriaal, krijgt Caitlin een auto-ongeluk. Lucas redt haar door haar been af te zagen, waardoor ze nooit meer zal kunnen dansen. Lucas voelt zich hier erg schuldig over, terwijl veel mensen hem zien als een held.

Moeilijkheid

N2-lezers zullen het boek erg lastig vinden. Het taalgebruik is wel eenvoudig, maar de structuur van het boek zal ze al snel in de war brengen. De eerste drie hoofdstukken spelen zich elk in een ander jaar af en kennen elk een andere ik-figuur, die zichzelf niet introduceert. Met name deze perspectiefwisselingen vereisen een aandachtige en gemotiveerde lezer.
Voor N3-lezers is de setting van het boek interessant: de Tweede Wereldoorlog, gezien vanuit de ogen van kinderen. Door dit perspectief worden voor deze lezersgroep interessante vraagstukken over oorlog en oorlogstrauma's, identiteit, (homo)seksualiteit en vriendschap aansprekend gepresenteerd. Moeilijk blijft voor deze leerlingen de structuur, en met name de perspectiefwisselingen.
N4-lezers zullen niet zo veel moeite hebben met het boek. Voor hen vormt de structuur, en de vraag waarom het boek juist deze structuur heeft, een aantrekkelijke uitdaging.

Didactische en letterkundige analyse

Dimensies

Indicatoren

Toelichting | complicerende factoren

Algemene vereisten

Bereidheid De roman is dik en begint verwarrend. De hoofdpersoon wordt niet duidelijk en het verhaal begint aan het einde. Voor de N2-lezer zouden deze twee zaken een onoverkomelijk struikelblok kunnen blijken. Ook de meeste N3-lezers zullen de opbouw lastig vinden. Wat hen echter zal motiveren om door te lezen, zijn de vele open plekken die het boek bevat. Provoost behoudt de spanning door niet meteen een pasklare oplossing aan te bieden. De N4-lezer zal de enigszins complexe structuur van de roman weten te waarderen.

 

Interesses Het boek biedt ruim voldoende gebeurtenissen en gevoelens die lezers van alle niveaus zullen aanspreken: oorlog, racisme, liefde, vriendschap, identiteit. Door de sterke mannelijke en vrouwelijke hoofdpersonen is de roman bovendien voor beide geslachten interessant. De personen in het verhaal worden realistisch neergezet. Verder blijft de roman, hoewel deze al een aantal decennia geleden uitgegeven is, nog steeds actueel.

 

Algemene kennis De leerlingen hebben kennis nodig omtrent racisme. Het is goed mogelijk dat leerlingen, zeker op N2, nog niet alle kennis rondom dit onderwerp vergaard hebben. Verder is enige kennis van de Tweede Wereldoorlog nodig. De setting in Frankrijk zal sommige lezers op N2 wellicht afschrikken.

 

Specifieke culturele en literaire kennis Het verhaal bestaat uit verschillende verhaallijnen. Het verhaal verloopt niet chronologisch in tijd, maar begint aan het einde van het verhaal. Dit wordt niet echt meteen duidelijk, vooral N2-lezers zullen dit vreemd vinden. Zij zullen moeite hebben om het verhaal te snappen.

Vertrouwdheid met literaire stijl

Vocabulaire Het taalgebruik is niet gedateerd. Wel komen er regelmatig Franse woorden en/of zinnen in voor, maar de leerlingen hoeven deze in principe niet te kennen, willen ze het verhaal begrijpen. Verder maakt Provoost wel gebruik van specifieke Vlaamse woorden en komt er Vlaams taalgebruik in voor. N2-lezers kunnen hier moeite mee hebben.

 

Zinsconstructies De leerlingen kunnen de zinnen makkelijk lezen, er staan geen moeilijke constructies in. De zinnen zullen op geen enkel niveau problemen opleveren.

 

Stijl Provoost beschrijft veel. N2-lezers zullen dit minder waarderen, omdat de actie ontbreekt. Daarbij wordt er ook veel aandacht besteed aan sfeer- en karaktertekening. Leerlingen van dit niveau zien haar stijl waarschijnlijk als het onnodig noemen van zaken.
Leerlingen van een niveau hoger zullen verbanden gaan leggen. Zij zullen de vele beschrijvingen niet als ballast ervaren, maar zij zullen verwijzingen vinden naar gebeurtenissen in het boek. N3- en vooral N4-lezers zullen de taal van Provoost juist kunnen waarderen omdat deze bijzonder rijk is. Het verhaal wordt gedragen door beelden en metaforen die het geheel functioneel ondersteunen.

Vertrouwdheid met literaire personages

Karakters Je leert over Lucas het meeste, omdat het verhaal vanuit hem verteld wordt, maar de andere personages worden genoeg beschreven om ook hen te begrijpen. Het zijn herkenbare figuren. De identificatie met de hoofdpersonen is voor N3-lezers makkelijk; N2-lezers zullen problemen hebben met de vage beschrijving van de hoofdpersoon aan het begin van het boek. Er wordt weinig informatie over Lucas gegeven. Later zullen zij genoeg identificatiemogelijkheden krijgen. Het thema beïnvloeding is ook heel herkenbaar voor lezers van alle niveaus.
De personages zijn zorgvuldig gekozen. Hoewel Lucas en Caitlin qua karakter elkaars tegenpool zijn en dus botsen, trekken ze elkaar ook voortdurend aan. De meerduidige geladenheid tussen hen zorgt voor een emotionele spanning. Caitlin en Benoît staan, wat hun ideeën betreft, loodrecht tegenover elkaar. Dit zal voor een N3-lezer interessant zijn.
Het feit dat er geen uitgesproken liefdesverhaal verteld wordt, zal een teleurstelling kunnen zijn voor N2-lezers.

 

Aantal karakters Er komen niet veel personages voor in het boek, het is dan ook niet moeilijk om hen uit elkaar te houden. Lucas en Caitlin worden eerst uitgebreid voorgesteld door de schrijfster en pas daarna introduceert ze nieuwe personages. Leerlingen van alle niveaus zullen hiermee om kunnen gaan.

 

 

Ontwikkeling van en verhouding tussen de karakters Leerlingen van N2 zullen moeite hebben met het zich kunnen inleven in de verhoudingen. Waarom mag Caitlin niet met Lucas spelen, waarom legt de opa van Lucas toch hout klaar voor Soeur Beate? N3-lezers zullen dit meer kunnen begrijpen en N4-lezers zullen dit interessant vinden.

Vertrouwdheid met literaire procédés

Spanning Voor veel N2-lezers zal het stuk met actie (achteraan het boek) het interessantst zijn. Toch is dit stuk voor hen niet spannend genoeg, om het boek te dragen. Het boek verloopt voor hen te traag om de aandacht vast te houden. Leerlingen op N2 die dit boek willen lezen, hebben er een flinke uitdaging aan. Een N3- of N4-lezer zal de voorafgaande hoofdstukken ook spannend vinden omdat er verschillende vragen gesteld worden, waarop men antwoord wil: wat heeft de opa van Lucas gedaan? Wat is er met Caitlin gebeurd? Ook zullen de vooruitwijzingen hen aansporen om verder te lezen.

 

Chronologie N2-lezers zullen moeite hebben met het niet-chronologische verloop van het verhaal. Vooral het begin zal voor hen een struikelblok zijn. Het leidt af van de plot. De N3- en N4-lezers zullen juist nieuwsgierig worden van de subtiele vooruitwijzingen. Deze lezers moeten wel geconcentreerd lezen om meer over de aangekondigde gebeurtenissen te weten te komen. Lezers op N3 zullen de structuur eerder accepteren als vaststaand feit dan lezers op N4, die hier eerder waardering voor op kunnen brengen.

 

Verhaallijn(en) Er zijn verschillende verhaallijnen. Als eerste komt het verleden van Lucas' grootvader naar voren. Lucas voelt dat het verleden van zijn grootvader zijn eigen identiteit beïnvloedt. Hij wil dus precies weten wat er gebeurd is en welke rol zijn grootvader tijdens de oorlog in verband met Soeur Beate heeft gespeeld. Het tweede thema dient zich gelijktijdig met het eerste aan: het migrantenvraagstuk en het groeiende racisme.
N2-lezers zullen moeite hebben om de centrale plot te volgen door de verschillende verhaallijnen; N4-lezers kunnen wellicht een verband leggen tussen de wraakactie van de grootvader tegen de Joodse onderduikers en de wraak van Benoît.

 

Perspectief Het perspectief ligt bij Lucas, maar de alwetende schrijver vertelt wel zaken die een voorspellende waarde hebben, zoals het uitgebreide verhaal over de kettingzaag en de beschrijving van ledematen. Dit onderliggende gedeelte zullen N2-lezers er niet uithalen, wel kunnen ze zich goed inleven in Lucas. De lezer raakt betrokken bij Lucas en maakt dezelfde evolutie als hem mee. Ook de andere personen worden realistisch neergezet.
N4-lezers kunnen een extra waarde toekennen aan de voorspellende waarde van de details en de rijke taal die Provoost gebruikt.

 

Betekenis Het verhaal is rijk aan mogelijke betekenissen, waarbij er voor elk niveau wat te halen is. Voor N2-lezers lijkt het boek zich vooral te lenen voor reflectie over zaken als vriendschap, liefde, racisme en verraad. De afwegingen die de personages op die terreinen maken zijn herkenbaar genoeg voor dit niveau, maar bieden tegelijkertijd stof voor discussie: zou ik het ook zo doen?
N3-lezers zouden het boek moeten kunnen lezen als een ontwikkelingsroman. Zij zullen het leuk vinden om na te denken over algemenere vragen als: wat bepaalt iemands identiteit - de keuzes die je zelf maakt of je omgeving? Zij worden geholpen doordat zij zich goed kunnen inleven in Lucas en zijn verandering langzaam meemaken. Ze zullen vooral nadenken over goed en/of slecht. Wat doet racisme met mensen? Hoe komt het dat Lucas zo ver gaat: is het zijn onzekerheid, zijn erfelijke eigenschappen van opa of zijn 'liefde' voor Benoit?
N4-lezers kunnen in dit boek nog een diepere betekenislaag aanboren. Zij zullen hierbij bovendien gestuurd worden door de opvallende motieven in dit boek. Hierbij wordt het belangrijkste motief, racisme, steeds belangrijker. Dit motief zit door het hele boek verweven en het is een uitdaging om dit eruit te halen en te verbinden met de andere motieven, zoals de kettingzaag en de ganzen. Ze zullen de link leggen tussen het verhaal van de opa van Lucas en de ontwikkelingen die Lucas meemaakt in het heden. De vele motieven die dit verhaal rijk is, zullen voor hen een uitdaging zijn.

Relevante bronnen voor docenten

 

anneprovoost.be | website van Anne Provoost

 

Geschreven door:

Danielle van der Schaft